Prezentujemy naszą najnowszą publikację pt. „Sprawiedliwa konkurencyjność? Sprawiedliwa transformacja w centrum europejskiej polityki konkurencyjności”, która powstała w ramach nowej serii “MFF policy papers”. To wynik współpracy polskich organizacji pozarządowych zajmujących się przyszłym wieloletnim budżetem UE w grupie “MFF PL” prowadzonej przez Polską Zieloną Sieć. Stanowi nasz wkład w opracowanie sprawiedliwych społecznie i proklimatycznych rozwiązań dla Funduszy Europejskich po 2028 roku.

LINK: Przeczytaj pełną wersję publikacji

Sprawiedliwa transformacja regionów węglowych powinna być sercem polityki konkurencyjności, ponieważ wsparcie dla regionów uprzemysłowionych wzmacnia ich konkurencyjność na unijnym rynku, a także realizuje traktatowe zobowiązania Unii do wzmacniania spójności i rozwoju regionalnego.  Taka “sprawiedliwa konkurencyjność” powinna stanowić połączenie działań na rzecz zwiększania inwestycji w regionach objętych transformacją, dostępności miejsc pracy, wzmacniania lokalnych łańcuchów wartości oraz odporności społecznej.

Jednak w aktualnej propozycji Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034 tak nie jest. Polityka konkurencyjności nastawiona jest przede wszystkim na wsparcie europejskich branż-czempionów, a sprawiedliwa transformacja została sprowadzona do istotnej, ale ogólnej i pozbawionej finansowania zasady. Propozycja nowego budżetu UE skłania do pytania: czy w nowych WRF będzie kontynuowany proces sprawiedliwej transformacji regionów węglowych i jak może on współgrać z rosnącą na znaczeniu polityką konkurencyjności UE.

Europejska polityka konkurencyjności ma sens tylko wtedy, gdy opiera się na traktatowym obowiązku zwiększania spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej. W przeciwnym razie grozi nam pogłębienie różnic ekonomicznych w Unii, a podważenie zaufania do instytucji może przerodzić się w niechęć do projektu europejskiego wyrażaną przez sfrustrowanych obywateli przy urnie wyborczej.

Mądre połączenie sprawiedliwej transformacji i polityki konkurencyjności wymaga działań już teraz: zmian w rozporządzeniach o Planach Partnerstwa Krajowego i Regionalnego oraz o Europejskim Funduszu Konkurencyjności oraz sprawnego programowania funduszy w Polsce. Publikując nasz tekst, zapraszamy do dyskusji o społecznym i regionalnym wymiarze polityki konkurencyjności w kontekście przyszłości procesu sprawiedliwej transformacji regionów węglowych.